maj
27
2015

EMPIRIJSKO PEDAGOSKO ISTRAZIVANJE

1.1. Empirijsko pedagoško istraživanje

 Eksperimentalna pedagogija traži empirijske dokaze, do zaključka dolazi na osnovu činjenica utvrđenih u praksi. Svi predstavnici su pažnju poklanjali upoznavanju djeteta. Dijete se ne može uspješno vaspitati ukoliko se ne upoznaju njegove sposobnosti, potrebe, interesovanja. Karakteristika eksperimentalne pedagogije je metoda kojom se koristi, postupci koje primjenjuje u svome istraživanju. Pedagogija će postati naučna ako polazi od činjenica i ako se temelji na ispitivanju iskustva. Ne može se razvijati teorijskim razmatranjem, nego samo iskustvom. Termin kojim se označava ovaj pedagoški pravac nije adekvatan za njegovo imenovanje, jer eksperimentalna pedagogija traži proučavanje djeteta i vaspitne prakse. Eksperimentalna pedagogija je često smatrana jednostavnim pedagoškim pravcem, zato što se koristila samo eksperimentom i smatra ga jedinom metodom da se valjano može proučiti pedagoški problem. Laj je eksperimentu pridavao izuzetan značaj, smatrao ga je najsavršenijom metodom. Metodu eksperimenta nije ograničio samo na eksperiment, nego dodao sistematsko posmatranje i statistiku. Savremeni predstavnici kada govore o njenoj metodi imaju u vidu ne samo eksperiment nego i druge metode empirijskog istraživanja. Mnoga istraživanja nisu eksperimentalna, u njima su korištene i druge empirijske metode.

Predstavnici su tražili da se proučava vaspitna praksa, da se proučava dijete, uslovi njegovog razvitka. Prigovor koji se može uputiti predstavnicima je da su ostajali samo na metodama empirijskog istraživanja, da su se ograničili samo na proučavanje problema, da su se odrekli pomoći koje su im mogle pružiti deduktivne metode i zapostavili druge značajne teorijske probleme pedagogije. Nepodudarnosti između termina „eksperimentalna pedagogija“ i sadržaja i metoda, nije adekvatan za označavanje pedagoškog pravca. Za eksperimentalnu pedagogiju važno je mjerenje jer proučava razvitak djeteta fizičkog i psihičkog, a to nije bilo moguće bez mjerenja. Ni vaspitna praksa se nije mogla proučavati bez utvrđivanja činjenica. Neki je izjednačavaju sa kvantitativnom pedagogijom jer je podrazumjevala i statističku obradu podataka. Izjednačavanje eksperimentalne pedagogije sa testiranjem temelji se na tome što se ona u mjerenjima, koja je ona vršila, najviše koristila testovima. Testovima je dolazila do potrebnih podataka o pojavama koje je proučavala. Eksperimentalna pedagogija se identifikuje sa novom pedagogijom. Prema staroj, tradicionalnoj pedagogiji,  nastalo je više novih pedagogija,  novih pedagoških pravaca i pokreta. Oni su protiv stare pedagogije, protiv njenog načina rada, njene metode. Oni se okreću prema djetetu, insistiraju na aktivnosti djece, uzimaju u obzir njihove potrebe i interesovanja. Predstavnici eksperimentalne pedagogije termine „nova pedagogija“ i „eksperimentalna pedagogija“ su upotrebljavali u istom značenju.

Termin „naučna pedagogija“ su upotrebljavali da istaknu njenu suprotnost, različitost od stare.

Hesen, predstavnik filozofske pedagogije, smatra da  je eksperimentalna pedagogija primjenjena psihologija i vidi čvrstu vezu između eksperimentalne pedagogije sa psihologijom. Eksperimentalna pedagogija ima karakter tehnike, ali se na tehniku u cjelini ne može svesti. Ona je bila pokret koji je insistirao na proučavanju i drugih bitnih pedagoških pitanja. Nije jasno odredila svoj predmet, ni sadržaje kojim bi se bavila, nego je polazila od metoda za koje se odlučila. Zato je zadirala u druge nauke a naročito psihologiju. Nije posebna pedagoška disciplina, jer nema poseban predmet.

1.2. Eksperiment u pedagoškom istraživanju u nastavi

Unošenje eksperimenata kojima se ide u proučavanje stvarnosti bitno je u razvoju svake nauke. Njegove važnosti su isticale najistaknutija imena svjetskog razvoja naučne misli: Engels smatra da „empirističko opažanje ne može samo po sebi nikada dovoljno dokazati nužnost jer dokaz nužnosti leži u eksperimentu“ (1950.g.str.181). Karakteristika eksperimenta je da se njime planski ispituje efikasnost odgojno-obrazovnog utjecaja. Pitanje efikasnosti pedagoškog rada predstavlja problem od osnovne važnosti kako pedagoške prakse tako i pedagoške teorije. Obuhvata se pojam zavisne i nezavisne varijable, problem primjene „zakona jedne varijable“. Obradit će se namjerno izazivanje pojave, a smatra se bitnom karakteristikom eksperimenta, pitanje stepena prirodnosti uslova u kojima se odvija pedagoški eksperiment kao i vrste pogrešaka koje proističu iz djelovanja parazitornih faktora.

1.3. Eksperimentalna istraživanja prirodno – matematičkog smjera

Treba razmotriti mnogostruku povezanost eksperimentalnog istraživanja u pedagogiji i psihologiji. Može se svrstati u:

  1. onaj koji je vezan uz razvoj metodologije istraživanja
  2. onaj koji se oslanja na opću povezanost naučnih područja psihologije i pedagogije.

Zaključci za pedagošku praksu ne moraju uvijek biti tačni. Oni pokazuju da se primjenjivost neke psihološke zakonitosti u specifičnim uvjetima odgojno – obrazovnog procesa treba provjeriti istraživanjem u samom tom procesu. Većina autora polazi od pitanja da li se eksperimentom obuhvaćaju samo osnove pedagoškog procesa i pedagoška primjena tih osnova. Da se formira mašta ili pamćenje učenika treba da znamo kvalitativno i kvantitativno odrediti te sposobnosti kod svakog od njih, kako bi se tražile vježbe koje razvijaju i koje povisuju efikasnost mašte i pamćenja. U ovom slučaju se radi o korištenju eksperimenta u nastavi, a još konkretnije u nastavi prirodno – matematičkog smjera.  Pedagog, eksperimentator pravi pokus sa učenicima, u razredu, u laboratoriji i donosi odluku. Uz sadržaj istraživanja ponekad se pojavljuje i vrsta eksperimenata kao kriterij razlikovanja između eksperimenata u pedagogiji te drugim naukama. U savremenoj literaturi nailazimo na stav razlikovanja, ali ujedno i djelimičnog pokrivanja područja eksperimentalnog istraživanja u pedagogiji, i dječijoj i pedagoškoj psihologiji.

1.4. Eksperimentalne i kontrolne grupe

Kontrola uslova je jedan od glavnih problema pedagoškog eksperimenta. Njen značaj proizilazi iz nje same, iz stepena u kojem se ostvaruje. Kontrola koja se vrši u drugim istraživanjima odnosi se na postupke, a u eksperimentu se radi o kontroli uslova u kojima se ostvaruje djelovanje uvedenog faktora. Da zaključak bude ispravan potrebno je da kontrola bude valjana i ona se mora odnositi na one faktore koji su potrebni za tu pojavu koja se proučava. Pod kontrolom mora da bude i vrijeme uvođenja faktora. Da li će se jedan faktor smatrati relevantnim ili ne zavisit će od samog problema i cilja koji se proučava i koji je postavljen. Eksperimentalnu grupu uvodimo kada želimo da izazovemo namjerno neku pojavu. A kontrolna grupa nam služi da vršimo kontrolu dobijenog eksperimenta. Kad se govori o kontroli misli se na eliminisanje određenih utjecaja. Samo u malom broju koji se izvode u laboratoriji je moguće ostvarivanje pojedinih utjecaja. U pedagoškom eksperimentu kontrola uslova se pretežno vrši tako što se u ispitivanje uključuje više grupa, a one se nastoje ujednačiti u svim uslovima izuzev u onim u kojim se vodi. Ujednačavanje grupa vrši se na više načina. Imamo ujednačavanje prema karakteristikama distribucija. Tada se utvrđuje aritmetička sredina i ponekad standardna devijacija. Rijetko se dešava da grupe imaju jednake prosječne vrijednosti u svim relevantnim svojstvima.

1.5. Neeksperimentalna istraživanja

U istraživanju novih pojava bitna je primjena kauzalne metode, jer se na upoznavaju uzročno – posljedične povezanosti između pojava, može vršiti prognoza za budućnost. Eksperiment se pojavljuje jedino u istraživanju kauzalnih povezanosti sadašnjih pedagoških pojava. Postoje historijsko – pedagoška istraživanja koja se služe deskripcijom, nailazimo i na traženje kauzalne povezanosti među prošlim pojavama. To je najvjernije u naučnim radovima iz historije pedagogije i školstva. Autori koji eksperimentom navode namjerno izazivanje pojave navode primjere neeksperimentalne kauzalne metode.

O Autor: Emir Sinan je rođen 16.02.1982. godine u Gornjem Vakufu. Osnovnu i srednju školu (Gimnaziju) završio u Gornjem Vakufu – Uskoplju, a Nastavnički fakultet na Univerzitetu “Džemal Bijedić“ u Mostaru 30.09.2005. godine. Tema diplomskog rada kod mentora prof.dr. Milenka Kundačine glasila je “Izrada i baždarenje testa znanja iz predmeta fizika u osmom razredu osnovne škole”... više u biografiji !

Komentar

Kalendar

Novembar 2017
P U S Č P S N
« nov    
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930  

Arhiva

Lista linkova


blog counter